قدحی از فقه و حقوق
استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است. 
قالب وبلاگ

مقدمه

 در استنباط احکام الهی از شریعت، به دو رکن اساسی و پایه رجوع می گردد که آن دو عبارتند از قرآن و سنت. کتاب مقدس قرآن و احادیث وارده از رسول اکرم (صلوات الله علیه و آله) و ائمه هدی (علیهم السلام) جهت رساندن رسالات حضرت باری تعالی، مملو از امر ها و نهی هایی می باشند که برای هدایت بندگان ابلاغ شده اند. آنچه در قسمتی از اصول فقه به عنوان علم استنباط احکام، مورد بررسی قرار می گیرد، بحث در مورد اوامر و نواهی می باشد. در این بررسی ها، اول مواردی که مورد مداقه قرار می گیرند، صیغه های امر و نهی و دلالت آنها می باشد. که آیا اگر در آیه شریفه یا حدیثی  نهی واقع شد مراد شارع ازین نهی حرمت است یا کراهت، مانند این آیه شریفه: "ولا تقربوا مال الیتیم الا بالتی هی احسن". یعنی اگر کسی در مال یتیم به غیر از مصلحت او دخل و تصرف کرد، تنها فعل مورد بغض خداوند را مرتکب شده یا اینکه عذاب اخروی بنابر حرمت ان نیز در بر دارد؟

علمای علم اصول در صیغه و دلالت نواهی اختلاف کرده اند، آنچه اینجا مورد بررسی قرار می گیرد نظر چند دانشمند اصولی حول بحث نواهی و صیغه آن است و این که آیا نهی دلالت بر مره دارد یا تکرار؟ و در پایان ذکر خواهد شد که در نظر پژوهشگر کدام رای به واقع و صحت نزدیک تر است.

بررسی نظرات:

علامه مظفر، در ماده نهی طلب ترک توسط عالی از دانی را معتبر می داند و قائل به این است که دلالت نهی بر الزام عقلی است، نه وضعی. و می فرماید نهی ظهور در حرمت دارد و نهی به حسب ظهور اطلاقی اش، مصداق تحریم است، نه اینکه تحریم موضوع له صیغه باشد. و معتقد است که بحث "مطلوب در نهی" از ریشه ساقط است، چرا که نهی طلب نیست تا اینکه گفته شود مطلوب ترک است یا کفّ، بلکه طلب ترک، از لوازم نهی است. ایشان در بحث دلالت صیغه نهی بر دوام و تکرار، می فرماید مقتضای عقلی طبیعت نهی است که دالّ بر دوام و تکرار دارد، نه از جهت وضع.

علامه حیدری، در مورد ماده نهی، قائل به "عدم اعتبار علوّ و برتری" در نهی می باشد و می فرماید" معنای نهی هم شامل تحریم است و هم کراهت، که تحریم شدیدترین افراد نهی است که متبادر می شود. در رابطه با صیغه نهی معتقد اند که غیر از تحریم و کراهت، دو فرد دعا و سوال نیز در نهی داخل است، مانند مقوله تشکیک اسما. در مطلوب نهی، اعتقاد به "کفّ نفس از فعل منهی عنه" دارند، نه صرف ترک. در دلالت نهی بر دوام و تکرار نیز همچون علامه مظفر قائل بر دلالت نهی بر دوام اند، چرا که ماهیت منهی عنه ترک نمی شود جز با ترک تمامی افرادش.

شارح کفایه الاصول، آقای خراسانی در رابطه با نهی اعتقاد به خصوص طلب بودن (طلب ترک) آن دارند و ظهور در تحریم، و برای کراهت نیاز به قرینه می دانند. و در نهی علو واقعی را معتبر می داند. در دلالت نهی بر دوام و تکرار همچون دیگر اصولیین قائل به دوام آن است.

صاحب معالم، می فرماید نهی حقیقت در تحریم دارد و در غیر آن مجاز است، چرا که متبادر تحریم است. و مطلوب در نهی را همچون علامه حیدری کفّ نفس از منهی عنه می داند. و در دلالت آن بر مره یا تکرار، همچون دیگر اصولیین معتقد بر دوام آن است.


 سوره مبارکه اسراء، آیه 34

[ ] [ ] [ سیده سعیده لطیفی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

این وبلاگ در بردارنده ی مطالب فقهی حقوقی و هم چنین مباحثی در قواعد فقه و اصول فقه می باشد. ان شا الله که مورد استفاده همگان واقع گردد.
امکانات وب